Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) to państwowa instytucja administracji rządowej w Polsce, powołana w celu bardziej efektywnego poboru podatków, należności celnych oraz innych opłat publicznych. Została utworzona na mocy ustawy z 16 listopada 2016 r. i formalnie rozpoczęła działalność 1 marca 2017 r. poprzez połączenie trzech dotychczasowych struktur: administracji podatkowej, Służby Celnej i kontroli skarbowej. Dzięki temu możliwe stało się skuteczniejsze i bardziej skoordynowane działanie w obszarze poboru dochodów państwa oraz walki z nadużyciami i przestępczością gospodarczą.

Kto prowadzi i nadzoruje KAS?

KAS jest częścią administracji rządowej i podlega Ministerstwu Finansów — resortowi, który odpowiada za politykę fiskalną państwa. Formalnym zwierzchnikiem instytucji jest Minister Finansów, ale bezpośrednim kierownikiem KAS jest Szef Krajowej Administracji Skarbowej.

Szef KAS kieruje całą administracją, nadzoruje wykonywanie zadań przez poszczególne jednostki oraz reprezentuje instytucję na zewnątrz — zarówno w kraju, jak i w kontaktach międzynarodowych z organami podatkowymi i celnymi innych państw czy instytucjami Unii Europejskiej.

Główne zadania KAS

KAS realizuje szeroki zakres zadań związanych z funkcjonowaniem finansów publicznych i bezpieczeństwem obrotu gospodarczego. Do najważniejszych należą:

1. Pobór podatków i należności budżetowych

Instytucja odpowiada za realizację dochodów z podatków (np. PIT, CIT, VAT), należności celnych, opłat oraz innych zobowiązań budżetowych, co jest kluczowe dla finansowania wydatków państwa.

2. Ochrona interesów Skarbu Państwa i UE

KAS chroni interesy finansowe Polski i obszar celny Unii Europejskiej poprzez kontrolę przestrzegania przepisów podatkowych i celnych, w tym zapobieganie oszustwom i nadużyciom.

3. Wsparcie podatników

Instytucja obsługuje podatników, pomagając im w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych i celnych — poprzez rozwój e-usług, kontakt telefoniczny i bezpośredni.

4. Współpraca międzynarodowa

KAS prowadzi wymianę informacji oraz współpracuje z zagranicznymi organami podatkowymi i celnymi w celu zwalczania transgranicznych nadużyć i przestępstw fiskalnych.

5. Prewencja i zwalczanie przestępczości

W obszarze działań instytucji znajduje się wykorzystanie nowoczesnych narzędzi informatycznych do wykrywania i przeciwdziałania przestępstwom gospodarczym, w tym wyłudzeniom podatkowym.

Struktura Krajowej Administracji Skarbowej

KAS funkcjonuje jako skonsolidowany organ, składający się z szeregu jednostek organizacyjnych rozmieszczonych na terenie całego kraju. Główne elementy struktury to:

• Izby administracji skarbowej

Regionalne jednostki koordynujące działania podległych urzędów skarbowych i urzędów celno-skarbowych.

• Urzędy skarbowe

Podstawowe jednostki, które bezpośrednio obsługują podatników: przyjmują deklaracje, prowadzą kontrole podatkowe oraz egzekucje należności.

• Urzędy celno-skarbowe

Zajmują się kontrolą celno-skarbową, nadzorem obrotu towarami oraz ustalaniem należności z tytułu podatków i ceł.

• Krajowa Informacja Skarbowa (KIS)

Jednostka zapewniająca jednolite interpretacje prawa podatkowego oraz udzielająca informacji podatnikom.

• Krajowa Szkoła Skarbowości (KSS)

Placówka odpowiedzialna za szkolenie i podnoszenie kwalifikacji pracowników KAS.

Tak skonstruowana organizacja pozwala na sprawną koordynację działań w całym kraju, zarówno na poziomie centralnym, jak i regionalnym, z zachowaniem jednolitych standardów działania.